Sansür meselesinde Yekta Kopan'ı kim seslendiriyor?

Altın Portakal'ın sonuna yaklaşırken sansür tartışmaları devam ediyor. Murat Tolga Şen, yeni yazısında Yekta Kopan'ı eleştiriyor

Yekta Kopan daha çok 'çizgi film sesi' olarak tanıdığımız başarılı bir dublaj sanatçısı, iyi bir öykücü, sunucu ve aynı zamanda bir eleştirmen, İsviçre çakısı gibi bir adam. Şu sıralar Radikal'deki köşesinde yazıyor. Memleketin kültürüne-sanatına hepimizden daha ilgili... Bu sebeple meselelere dair tahminlerini-çıkarımlarını önemserim ama bazı kural hataları da yapmıyor değil! Örneğin; 21. Altın Koza'da jüri ile herkesin gözünün önünde ahbaplık ederken bir yazı yazdı ve ulusal yarışma filmlerinin kazananını-kaybedenini kadim film eleştirmenlerinden daha doğru tahmin etti. Bana pek tahmin gibi gelmemişti ya! Neyse, konumuz bu değil...

Yekta bey dün bir yazı yazmış; kültür-sanat alanındaki herkesi kendi dairesinde isyankar olmakla, diğerinin meselesine ilgisiz kalmakla suçlamış, "benim sansürüm senin sansürünü döver"cilik oynamakla itham etmiş. Bir yere kadar haklıdır, evet, gerçekten de öyledir ancak bu yazıyı  'ekipten' birinin savunması olarak okudum. Hatırlayın; eski Yeşilçam filmlerinde 'patronun adamları' suçu kahramanımıza yıkmak için patron ne öğrettiyse onu konuşur mahkemede... O yüzden Kutluğ Ataman, filminden sonra yapılan soru cevap kısmında "ben bu arkadaşları iyi tanırım, sansürcü değiller, olamazlar" dediğinde ya da Yekta bey böyle bir yazı yazdığında lafı gediğine koymuş olmuyor sadece toplum vicdanında moonwalk yapmaya başlamış oluyorlar.

Tarafların meseleyi sulandırma girişimlerini boşa çıkarmak amacıyla şimdiye kadar, içeriden ve dışarıdan edindiğim tüm bilgilerin ışığında şu gerçek apaçık ortada...

51. Altın Portakal'da yarışacak belgesellerin seçimi ön jüri tarafından yapıldıktan sonra festival komitesi tarafından Reyan Tuvi'nin filmi sakıncalı bulunarak seçkiden çıkarılmıştır. Bu ön jüri açıklamasıyla sabittir. Buna karşı çıkmak, yokmuş gibi açıklama yapmak, "dünya düzdür" demekle eşdeğer.

Ön jürinin kendisi hakkında da yıpratıcı iddialar var ama bu yine de meseleyi gölgelemez. Sansür vardır, oradadır ancak şunu tartışabiliriz; sansür makinesinin çalıştır düğmesine basan kimdi? Oflu Hocayı Aramak gibi iktidar karşıtlığında zirve yapmış bir filmi izledikten sonra bunu daha da çok merak ediyorum.

Krizi tırmandıran, Metin Erksan'ın Bir İntihar filminin mahkeme sahnesindeki gibi, tepeden bakan bir hakim rolüne soyunan ve düzgün bir açıklama yapmak yerine "arı kovanına çomak sokmayı" tercih eden festival komitesidir. Evet, ortada bir iletişim sorunu vardı ama sorunlu taraf sansürü protesto edenler değildi.

Festivalin Antalya ayağında çalışan, organizasyona emek verenler de, başkan Menderes Türel dahil, olayı şaşırarak seyrettiler ama hem inisayatif verdikleri insanları ezmemek hem de festivali kazasız belasız gerçekleştirmek için bir orta yol bulmaya çalıştılar. Burada konuştuğum insanların söylemlerinden çıkardığım sonuç bu... O yüzden Portakal'ı protesto edip gitmemek iyi fikir değildi. Utanması gerekenlere rahatlık sağlamaktan başka bir işe yaramadı bu tutum. 51. Altın Portakal bir yüzleşme alanı olmalıydı. Bir daha böyle bir şey yaşanmaması için gerekliydi bu...

Şimdi... Sansür protestosunu bir iktidar savaşına çevirenler ve sansürü görmezden gelenler ne hesaplarla bu işe girişirler, kim bu işten nasıl, ne kadar nemalanır bilemem ancak Yekta Kopan'ın Antalya'dan hiç bahsetmeden kıvrakça kalem oynattığı yazısında kimleri aklamaya çalıştığı çok açık. Haklı bir söylemle haksız bir durum savunması yapmak... İşte Yekta bunu çok iyi başarıyor. Hısım-akraba kollayıcılığın geldiği yeri göstermesi bakımından iyi bir örnek.

Gezi'deki Yekta Kopan ile şimdi bu yazıları yazan aynı kişi mi, yoksa bu, sütten ağzı yananın yoğurdu üfleyerek yiyişi mi? Yekta Kopan Türkiye'nin en iyi dublaj sanatçılarından biri şüphesiz ama başkalarını seslendirirken kendi sesini mi kaybetti? Bu ses-söz onun değilmiş gibi duruyor. Merak ediyorum; sansür meselesinde Yekta Kopan'ı kim seslendiriyor?

MURAT TOLGA ŞEN

murattolga@gmail.com - twitter.com/murattolga