Adil Kullanım Kotası kalkınca dizi sektörü çökecek!

Sinema-TV eleştirmenimiz Murat Tolga Şen, Türkiye’de Adil Kullanım Kota’sı tüm internet sağlayıcıları tarafından 1 Ocak itibari ile kaldırılmasını yorumluyor.

Başlığın iddiası büyük farkındayım, katılırsınız katılmazsınız o da sizin bileceğiniz iş ama izin verirseniz neden böyle olacağını kalemim yettiğince açıklayayım.

Sektör içinde üfürüldüğü ve bugün Medyaradar’da da haber yapılan iddia şu; dizi sürelerinin giderek artması ve her gün her kanalda birden fazla dizinin yayınlanması üzerine kanal sahipleri düğmeye bastı ve ortak karar almak için bir araya geldi.

Yine 2019 yılının başında uygulamaya geçeceği iddia edilen haberlere göre her kanalda günde sadece bir dizi yayınlanacak. Kendisine yer bulamayan diziler ise kanalların açacağı BluTV - Puhu TV benzeri platformlara sürülecek ve burada kendisine ücret karşılığı izlemek isteyen seyirci arayacak.

Netflix Herkesi Yutan Bir Canavar mı?

Bundan 21 yıl önce, 1997 yılında Kaliforniya'da Reed Hastings ve Marc Randolph tarafından posta yoluyla DVD kiralamak için kurulan Netflix önce Blockbuster gibi geleneksel kiralamacıların canına okudu, sonra da dümeni internet üzerinden film-dizi yayınlama işine çevirip tüm sektörün korkulu rüyası haline geldi! Şirketin geçtiğimiz yıl ABD’de 50, Dünya çapında ise 90 Milyon üyesi vardı ve bu sayı katlanarak artıyor. Netflix sadece yayıncı değil aynı zamanda yapımcı. Netflix Originals etiketiyle kendi özel içeriğini üretiyor ve bunlar arasından da pek çok ses getiren iş çıktı.

Netflix’in iş modeli başkalarını da aynı konuda iştahlandırdı. Amazon’un, Prime Video’su ve hazırlıkları süren Disney’in, Disney+’sı gibi platformlar da aynı pastadan pay almaya çalışıyorlar. Tüm bu gelişmeler ABD’de geleneksel TV yayıncılığını tehdit etmeye başladı bile... Artık TV üreticileri kumandasında Netflix logolu tuşlar bulunan TV’ler üretip, Netflix için uygundur sertifikası almaya çalışıyorlar. Artık şunu tartışmayalım bile; televizyon yayıncılığının geleceği antende değil internette!

Netflix’in yayıncılar için yarattığı istila ve imha tehditi bizim için şimdiye kadar pek geçerli olmadı. Bunun bazı sebepleri var ama en önemlisi internetimizin hızı ve kotası... İnternet üzerinden Ultra HD (4K) yayın yapmak artık mesele değil, Netflix zaten yapıyor ancak 1 saat boyunca bu kalitede yayın izlemenin kotadan 4-6 GB yiyeceği gerçeğinin farkında olan limitli internetli Türkiye bu platformlara mesafeli yaklaştı.

Limitsiz İnternet Ne Getirecek?

01 Ocak 2019’dan itibaren durum değişiyor. Adil kullanım kotası kalkıyor. Halihazırda taahhütü bulunan üyeler kullandıkları paketlere kota sınırlaması olmadan devam edecekler. Benim servis sağlayıcım Vodafone, 100 GB limitli 100 Mbit fiber altyapılı internet servisine aboneyim ve bana gönderilen SMS mesajından öğrendiğime göre aynı ücreti ödeyerek aynı hızı almaya devam edeceğim ama herhangi bir limit sınırlaması olmayacak yani artık ayın 10. Gününden itibaren hızım 25 Mbit’e düşmeyecek. Netflix’i açık bırakıp uyusam bile ne gam!

İşte bu gelişme, Netflix, BluTV, Amazon Prime Video gibi kendi içeriğini de üreten internet yayıncılarına büyük avantaj sağlayacak. Sansürsüz ve orijinal içeriğe hasret olanlar zaten çoktan buralara geçti, artık ulusal kanalların yüzüne bile bakmıyorlar. Neden baksınlar ki! TV’de bağırtıdan çağırtıdan başka ne var? Bu yazıyı yazarken bir yandan Fox TV’nin dizisi Kadın’a bakıyordum ama sesini kısmak zorunda kaldım çünkü tam bir işkence... Herkes bağırıyor, herkes ağlıyor, çocuk oyuncular dahil!

Dizinin adı Kadın, anlayın ki artık antenden gelenden yayında ev kadınlarından gayrısına pek bir şey yok ama dizi işi çok pahalı, artık deterjan reklamıyla yürümüyor. Para harcayan, ürün ve hizmet alımı yapan gerçek AB grubu ise Netflix ve benzerleri tarafından tavlanıyor.

Dizi sektörünü zor günler bekliyor, yaratıcı işler yapmaya yatkın olanlar Netflix ve benzeri platformlara iş üretmeyi deneyecekler ama klasik çalışma metotlarına bağlı yapımcıların alanı daralacak. Ocak ayında dizilerin yayınına 3 hafta ara verilecek olması da bunun işareti sayılabilir. Çoğu izlenen dizi sonlanacak sadece reklam geliri maliyetinin üstüne çıkabilenler hayatta kalacak. Adil kullanım kotasının nihayet kalkması gerekli ve gecikmiş bir gelişme ama bilinki er ya da geç bu klasik televizyon yayıncılığının sonunu getirecek! Sektördeki herkes hazırlığını buna göre yapsın.

murattolga@gmail.com