Soyağacında daha eski tarihlere nasıl gidilir?

E-devlet üzerinden alt-üst soy sorgulama sistemine vatandaşlar akın etti. Peki, daha eski tarihlere nasıl gidilir?

MEDYA GÜNLÜĞÜ

Soyağacında daha eski tarihlere nasıl gidilir?
Tarihçi Erhan Afyoncu, Sabah'taki köşesinde 'soyunu bilmek isteyenlere rehber' başlığıyla bu konuyla ilgili bilgi verdi.

Afyoncu, "Soyunu araştırmak isteyen kişi ilk önce nüfus ve vatandaşlık hizmetleri genel müdürlüğünün alt-üst soy sorgulama sistemine müracaat ederek dedeleriyle ilgili ilk bilgilere ulaşabilir. Bazı nüfus müdürlüklerindeki kayıtlar 1800'lere kadar inmektedir. Ancak bu her nüfus müdürlüğü için geçerli değildir. Bu yüzden benim soyum eskilere gitmiyor diye vesveseye kapılmamak gerekir.Aile büyüklerinden ailenin geçmişiyle ilgili bilgilerin toplanması da büyük önem arzetmektedir. Çünkü ailenin geçmişini bilenler azalmaktadır ve bu bilgiler kayıt altına da alınmamıştır.

Aileden gerekli malumat öğrenildikten ve alt-üst soy sorgulamadan bilgiler alındıktan sonra arşivlere müracaat ederek daha gerilere gidilebilir. Ancak bu profesyonel bir araştırma gerekir. Eski yazı ve arşivlerin sistemini bilmeyenler bu araştırmayı yapamaz" diyor.

NÜFUS DEFTERLERİ

Afyoncu şöyle devam ediyor: Soy tarihi araştırmaları için ilk olarak nüfus defterlerine bakmak gerekir. II. Mahmud'un emriyle 1831'de tutulmaya başlayan nüfus defterlerinin ilk sayımları Osmanlı Arşivi'ndedir. 1880'den sonraki defterler ve arada tutulan vukuat kayıtları ise Nüfus Genel Müdürlüğü Arşivi'ndedir. Bu defterleri destekleyecek diğer kayıtlar ise Osmanlı Arşivi'nde bulunan ve 19. yüzyılın ortalarına ait olan Temettuat defterleridir.

Ailemizin 1800'lerde yaşadığı yer belli ise nüfus defterlerinden hareket etmeliyiz. Son yıllarda Osmanlı döneminde yapılmış nüfus sayımları özellikle belediyelerin ve valiliklerin destekleriyle yayınlanmaya başlandı. Afyonkarahisar, Aksaray, Amasya, Balıkesir, Bayburt, Bursa, Çorum, Düzce, Kayseri, Kırıkkale, Kırşehir, Mardin, Rize, Samsun, Trabzon, Van, Görele, Tirebolu, Yusufeli, Ünye, Harşit, Şebinkarahisar, Yakacık-Akşehir-i Abad-Suşehri, Giresun, Besni, Gölköy, Payas, Siverek, Pazar, Ardeşen, Sürmene, Zara, Keşap, Körfez, Kavak, Pötürge, Arhavi- Hopa, İspir, Sincanlı, Çamardı, Maçka, Talas, Beyşehir, Yalvaç, Of, Çardak, Çıldır, Bayat, Bozdoğan- Nazilli, Köyceğiz, Bucak-Kızılkaya, Türkeli, Beykoz, Kartal ve Safranbolu'nun nüfus sayımları yayınlandı veya tez olarak hazırlandı.
Birçok il ve ilçenin nüfus defterleri de hazırlanıyor.

TAHRİR DEFTERLERİ

Nüfus defterlerinde bilgi bulunduktan sonra geriye doğru kayıt takip etmek ailenin belirgin bir vasfı yoksa oldukça zordur. 17. ve 18. yüzyıllar için şahıs vergisini ihtiva eden Avarız defterlerinin incelenmesi gerekir.
15-17. yüzyıllar için ise tahrir defterlerine bakmak gerekir. Tahrir defterleri bir bölgede yaşayan hane reisi erkeklerinden, bekâr erkeklere, dul kadınlardan, vergiden muaf olanlar ile yaşlı olup vergi veremeyecek durumda olanlara kadar o bölgede yaşayanları tek tek verir.

Müslüman ve Müslüman olmayanlar ayrı ayrı kaydedilmiştir. Bazı bölgelerde etnik köken de verilmiştir.
Bir bölgede yaylak kışlak hayatı yaşayan Türkmen (Yörük) aşiretleri de tek tek defterlere kaydedilmiştir.
Tahrir defterleri İstanbul'da Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde ve Ankara'da Tapu-Kadastro Genel Müdürlüğü Arşivi'nde bulunmaktadır.
Ancak bu defterlerde aile lakapları yazılmadığı, şahıslar sadece baba isimleriyle kaydedildiği için bağlantıyı kurmak oldukça zordur.

Göçmen ailelerin soyu nasıl araştırılır?
Osmanlı'nın küçülmesiyle birlikte Balkanlar'dan Kafkaslar'dan, Kırım'dan, Arap ülkelerinden, Adalar'dan birçok kişi Türkiye'ye göçetti. Özellikle, 1878, 1912 ve 1923'ten sonra çok yoğun göçler oldu.

Bu yüzden nüfus genel müdürlüğünün arşivinde bulunan kayıtlar muhacirlerin geldiği yere kaydolmasıyla başlamaktadır. Bu kayıtlarda gelen kişinin doğduğu yer olduğu için muhacir kökenli olanlarımız dedelerinin nereden geldiğini öğrenebilmektedir.

Bu konuda ilk olarak Bilal Şimşir, Nedim İpek, Ahmet Halaçoğlu, Muammer Demirel, Faruk Kocacık, Ferhat Berber, Abdullah Saydam, Süleyman Erkan, Hayati Bice, Mehmet Demirtaş, Derya Serin Paşaoğlu, Hakan Kırımlı, Sedat Kanat ve Tufan Gündüz gibi araştırmacıların eserlerini incelemek gerekir. Daha sonra Osmanlı ve cumhuriyet arşivlerindeki kayıtlarla bağlantı kurulabilirse daha geriye gidebilir. Örneğin mübadele ile gelenler Cumhuriyet Arşivi'ndeki tasfiye talepnamelerine bakarlarsa ailelerinin Yunanistan'dan hangi köyden geldiğini öğrenebilirler. Köyü öğrendikten sonra da Osmanlı arşivindeki nüfus defterlerinden ailenin 1830'lardaki durumunu tespit edebilirler.

Adnan Oktar, cezaevinden Cübbeli Hoca'ya taş attı! 'Onun gibi bir görünümle...'Adnan Oktar, cezaevinden Cübbeli Hoca'ya taş attı! 'Onun gibi bir görünümle...'Hürriyet yazarı Abdulkadir Selvi, Adnan Oktar'ın kendisine...
Mehmet Barlas'tan Erdoğan'a şaşırtan çıkış! Ülkede kriz yoksa öfkeli konuşmalar yapma!Mehmet Barlas'tan Erdoğan'a şaşırtan çıkış! Ülkede kriz yoksa öfkeli konuşmalar yapma!Gazeteci Mehmet Barlas, Cumhurbaşkanı Erdoğan ekonomik...
Ahmet Hakan'dan Akit yazarına 'it' tepkisi: Güya İslami gazete, güya İslami köşe yazarı!Ahmet Hakan'dan Akit yazarına 'it' tepkisi: Güya İslami gazete, güya İslami köşe yazarı!Hürriyet yazarı Ahmet Hakan, Akit gazetesi yazarı Mehtap...
Günün Gazete Manşetleri 20 Eylül 2018Günün Gazete Manşetleri 20 Eylül 2018
New York'a Zarrab’ın yanına gitmişti! Ebru Gündeş için bomba iddia!New York'a Zarrab’ın yanına gitmişti! Ebru Gündeş için bomba iddia!Ebru Gündeş'in eşi Reza Zarrab’ı görmek için New York'a...
Yeni Şafak yazarı açıkladı! Devletin, gazetesini kapatırken yaşadığı çelişki ne?Yeni Şafak yazarı açıkladı! Devletin, gazetesini kapatırken yaşadığı çelişki ne?Yeni Şafak yazarı Kemal Öztürk, tamamının zarar ettiğini...
Ertuğrul Özkök Mehmet Barlas'a müjdeyi verdi! Türkiye'den Esad'a ilk jest!Ertuğrul Özkök Mehmet Barlas'a müjdeyi verdi! Türkiye'den Esad'a ilk jest!"Türkiye artık direkt olmasa bile dolaylı biçimde Esad'la...
Fatih Altaylı Habertürk okurlarına içini döktü: Mutsuzum, rahatsızımFatih Altaylı Habertürk okurlarına içini döktü: Mutsuzum, rahatsızımHaberTürk yazarı Fatih Altaylı, gündeme ilişkin olarak...
Sevilay Yılman'dan Abbas Güçlü'ye yaylım ateş: Eğitim kaldırım taşı döşemeye benzemez Abbas Bey!Sevilay Yılman Abbas Güçlü'ye çıkıştı: Eğitim kaldırım taşı döşemeye benzemez Abbas Bey!Habertürk yazarı Sevilay Yılman, Milli Eğitim Bakanı Ziya...
Günün Gazete Manşetleri 19 Eylül 2018Günün Gazete Manşetleri 19 Eylül 2018
'Yalan Dolan'ın setinde yaşandı! Sahte profesörün ünlü oyunculara müthiş oyunu!'Yalan Dolan'ın setinde yaşandı! Sahte profesörün ünlü oyunculara müthiş oyunu!Milliyet yazarı Ali Eyüboğlu, usta oyuncu Demir Karahan’dan...
Star yazarı Kanal D'yi ve Buket Aydın'ı topa tuttu! 'Nihat Doğan haberi böyle mi verilmeliydi?'Star yazarı Kanal D'yi ve Buket Aydın'ı topa tuttu! 'Nihat Doğan haberi böyle mi verilmeliydi?'Star gazetesi yazarı Mehmet Yeşilkaya, Kanal D Haber ve...
GÜNÜN GAZETE MANŞETLERİ
  • Hürriyet Gazetesi
  • Sabah Gazetesi
  • Sözcü Gazetesi
  • Milliyet Gazetesi
  • Habertürk Gazetesi
  • Posta Gazetesi
Diğer gazeteler için tıklayınız

RATING( 20 Eylül 2018 Perşembe )

# PROGRAM RT SH
AB GRUBU
  • 1BIR ZAMANLAR CUKUROVA6.8118.56
  • 2AVLU5.4615.42
  • 3FATIH PORTAKAL ILE FOX ANA...5.0518.69
  • 4SHREK SONSUZA DEK MUTLU...4.1211.1
  • 5BIZIM HIKAYE3.910.68
  • 6AVLU (OZET)3.198.92
  • 7MUGE ANLI ILE TATLI SERT2.9526.75
  • 8YEMEKTEYIZ2.8916.07
  • 9BIR ZAMANLAR CUKUROVA (OZET)2.817.83
  • 10SPOR GUNDEMI2.638.03
>tümü için tıklayın
TOTAL
  • 1BIR ZAMANLAR CUKUROVA7.9821.31
  • 2AVLU5.214.5
  • 3BIZIM HIKAYE4.8713.1
  • 4FATIH PORTAKAL ILE FOX ANA...4.4515.99
  • 5MUGE ANLI ILE TATLI SERT3.9830.74
  • 6BIR ZAMANLAR CUKUROVA (OZET)3.9310.67
  • 7AVLU (OZET)3.8810.58
  • 8SHREK SONSUZA DEK MUTLU...3.318.68
  • 9BIZIM HIKAYE (OZET)2.968.12
  • 10ATV ANA HABER2.9310.57
tümü için tıklayın

TİRAJ( 23 Temmuz 2018 - 30 Temmuz 2018 )

# GAZETE BU HAFTA GEÇEN HAFTA
  • 1SABAH304.021307.247
  • 2HÜRRİYET289.648287.430
  • 3SÖZCÜ283.581281.944
  • 4POSTA222.456221.841
  • 5MİLLİYET129.053129.082
  • 6TÜRKİYE128.103128.042
  • 7TAKVİM116.221118.875
  • 8YENİ ŞAFAK111.522111.485
  • 9PAS FOTOMAÇ109.367107.001
  • 10GÜNEŞ105.097104.838
>tümü için tıklayın

MEDYARADAR FACEBOOK'TA

DİĞER HABERLER