Aydınlık yazarından gazetesine Türkçe dersi!

Aydınlık gazetesi yazarı Kemal Ateş, bugünkü yazısında kendi gazetesini eleştirdi.

MEDYA GÜNLÜĞÜ

Aydınlık yazarından gazetesine Türkçe dersi!
Geçen haftaki yazısında iki değişiklik yapıldığını söyleyen Kemal Ateş, “Örnek verdiğim bir cümlede hatalı bulduğum‘saptamak’ eylemi yok olmuş. İkinci yayın kazası daha da önemli: ‘Kadar’ anlamına gelen ‘değin’ ile ‘dair, ait, müteallik’ anlamına gelen ‘değgin’ iki ayrı sözcüktür. Benim ‘değgin’ yazdığım sözcük, gazetede ‘değin’ olarak çıkınca, biz Türkçe dersi verirken, ders alacak duruma düştük” diye ekledi.

Kemal Ateş, “Gazetemizde sözdizimi açısından bozuk cümleler görüyorum, kimi yazılar akıp gitmiyor, zor okunuyor” diyerek örnekler verip bunları açıkladı.

İşte Kemal Ateş’in o yazısı:

Baskı sırasında her ne olduysa geçen haftaki yazım sizin karşınıza (ve benim karşıma) iki yerde değişikliğe uğrayarak çıktı. Örnek verdiğim bir cümlede hatalı bulduğum “saptamak” eylemi yok olmuş. İkinci yayın kazası daha da önemli: “Kadar” anlamına gelen “değin” ile “dair, ait, müteallik” anlamına gelen “değgin” iki ayrı sözcüktür. Benim “değgin” yazdığım sözcük, gazetede “değin” olarak çıkınca, biz Türkçe dersi verirken, ders alacak duruma düştük. Bunlar dikkatli Aydınlık okurlarının gözünden kaçmıyor, işi biraz bilenler baskı sırasındaki aksilikleri de kestirebiliyorlar. Değerli arkadaşlarıma ben gene özen, özen, özen diyeceğim. Önümüzde bir kılavuz mutlaka olmalı, bu yetmez, güvenilir sözlükler de olmalı, daha da önemlisi bunlara bakma alışkanlığımız olmalı. Noktalama imleri küçümsenmemeli, hepsi birer sözcük kadar önemlidir. “Şikâyetçi” gibi sözcükler hâlâ gazetemizde düzeltme imi konmadan yazılıyor.

SÖZ ÖBEKLERİ (TAMLAMALAR) YÜKLEME DOĞRU EKLERLE BAĞLANMALI

Gazetemizde sözdizimi açısından bozuk cümleler görüyorum, kimi yazılar akıp gitmiyor, zor okunuyor. Özellikle cümle içindeki söz öbeklerine, yani tamlamalara vb. dikkat edilmeli. Uzun tamlamaları ya da yan yana gelen, birbirine virgülle bağlanan tamlamaları bir yükleme bağlarken, tamlama sonuna gelecek ekler doğru seçilmeli, yükleme (özne - yüklem uygunluğu açısından) doğru bağlanmalı.

“IŞİD üyesi Şahin’in babası, köy muhtarı ve yakın arkadaşlarına ulaştık.” Buradaki yanlışı görmek için kolay bir yöntem: “Şahin’in babası ulaştık” diyemeyiz, “babasına” demeliyiz, yani ad durum eklerinden birini tamlamanın sonuna koymalıyız. Ad durum eklerinde yapılan bu yanlış tasarruf dışında, öğelerin sıralaması da güzel değil, bizce şöyle olmalı: “IŞİD üyesi Şahin’in babasına, yakın akrabalarına ve köy muhtarına ulaştık.”

UZUN TAMLAMALARA BİR DE “VE” EKLENİNCE…

Şu tür cümleleri okumak gerçekten zor, sıkıntılı: “İnşaat, elektrik, makine ve iş güvenliği bilirkişilerinin, yangının başlangıcı ve binayı sarmasına ilişkin görüşlerine yer verilen olay yeri tutanağında bilirkişiler, yangının elektrik panosundaki şalterlerin eskimesi ya da özelliğini kaybetmesi nedeniyle ark oluşmasından çıktığı tespitinde bulundu.” (2.12.2016)

Uzun tamlamalar arasına bir de “ve” girince cümle böyle karışabiliyor: “yangının başlangıcı ve binayı sarmasına ilişkin” yerine “yangının başlangıcına ve binayı sarmasına ilişkin” demeliyiz. Devamında daha kötü cümlelerle sürüp giden bu karışık anlatım, daha yalın, daha akıcı hale getirilebilir. Bu cümle, “İnşaat, elektrik, makine ve iş güvenliği uzmanlarından oluşan bilirkişilerce hazırlanan raporda...” diye başlayarak yeniden yazılmalı.

“Dosyanın önceki savcısı Selim Kiraz soruşturmada önemli ilerlemeler kaydetmiş ve İstanbul Emniyet Müdürlüğüne bir yazı yazarak, fotoğraflar üzerinden yaptığı incelemede olay yerinde görev yapan 3 polisin eşgâlinin tespit edildiğini ve bu kişilerin açık kimliklerini istemişti.” (8.12.2016, s. 3)

Çoğu kimsenin “eşgâl” diye bildiği sözcük aslında “eşkâl”dir. Gene “ve” ile bağlanan iki söz öbeği “istemişti” yüklemine doğru bağlanmıyor. Cümle dikkatlice okunursa, “eşkâlinin tespit edildiğini istemişti” gibi bir anlam çıkıyor. Bu haber şöyle yazılabilir: “Dosyanın önceki savcısı Selim Kiraz İstanbul Emniyet Müdürlüğüne bir yazı yazarak, fotoğraflar üzerinde yapılan inceleme sonucunda olay yerinde görev yapan ve eşkâli belirlenen 3 polisin açık kimliklerini istemişti.”
Ahmet Kekeç'ten Ahmet Taşgetiren'e: Nasıl bir kibirdir bu! Erdoğan'la meseleni...Ahmet Kekeç'ten Ahmet Taşgetiren'e: Nasıl bir kibirdir bu! Erdoğan'la meseleni...Star yazarları Ahmet Kekeç ve Ahmet Taşgetiren...
Ahmet Hakan'dan Ahmet Altan'a olay soru: Hukuka pornoyu ilk sokan kimdi?Ahmet Hakan'dan Ahmet Altan'a olay soru: Hukuka pornoyu ilk sokan kimdi?FETÖ medya davasında savunma yapan Ahmet Altan "iddianame...
Star yazarından Yeni Şafak yazarına 'medya iftarı' yanıtı: Alınanlar olmuş...Star yazarından Yeni Şafak yazarına 'medya iftarı' yanıtı: Alınanlar olmuş...Star gazetesi yazarı Fadime Özkan'dan, Cumhurbaşkanı'nın...
Sevilay Yılman'dan Ahmet Taşgetiren'e destek: Haksızlığın dik alası!Sevilay Yılman'dan Ahmet Taşgetiren'e destek: Haksızlığın dik alası!Habertürk yazarı Sevilay Yılman, Star gazetesi yazarı Ahmet...
Günün Gazete Manşetleri 24 Haziran 2017Günün Gazete Manşetleri 24 Haziran 2017
Yüksel Aytuğ'un Yüksel Aytuğ'un "Dünya Güzellerim" yazısı Diva'yı çıldırttı: Sığ fikirli, o köşeyi hak etmiyorsun!Sabah Gazetesi'nin televizyon eleştirmeni Yüksel Aytuğ'un...
Sevilay Yılman Nazlı Ilıcak için çok üzüldü: Benden hiç hazzetmezdi ama keşke...Sevilay Yılman Nazlı Ilıcak için çok üzüldü: Benden hiç hazzetmezdi ama keşke...Habertürk yazarı Sevilay Yılman bugün köşesinde, FETÖ medya...
Ahmet Taşgetiren'den AK Parti'ye kritik uyarı: Vaktiyle FETÖ de beni anlamadı, dilerim bugünler için de...Ahmet Taşgetiren'den AKP'ye kritik uyarı: Vaktiyle FETÖ de beni anlamadı, dilerim bugünler için de..Star gazetesi yazarı Ahmet Taşgetiren, “69 yaşında bir...
Yeni Şafak yazarından flaş iddia! FETÖ davalarında görevli hakim ve savcılar...Yeni Şafak yazarından flaş iddia! FETÖ davalarında görevli hakim ve savcılar...Yeni Şafak yazarı Hasan Öztürk bugünkü köşesinde FETÖ...
Günün Gazete Manşetleri 23 Haziran 2017Günün Gazete Manşetleri 23 Haziran 2017
Ahmet Hakan'dan Aykut Erdoğdu'ya olay benzetme! Ahmet Hakan'dan Aykut Erdoğdu'ya olay benzetme! "İçindeki Akitçi pat diye..."Hürriyet yazarı Ahmet Hakan ve CHP Milletvekili Aykut...
Cumhurbaşkanı'nın medya iftarı 'mahalleyi' karıştırdı! Yeni Şafak yazarı Star yazarına çattı!Cumhurbaşkanı'nın medya iftarı 'mahalleyi' karıştırdı! Yeni Şafak yazarı Star yazarına çattı!Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın medya iftarının ardından "davet...
GÜNÜN GAZETE MANŞETLERİ
  • Hürriyet Gazetesi
  • Sabah Gazetesi
  • Sözcü Gazetesi
  • Milliyet Gazetesi
  • Habertürk Gazetesi
  • Posta Gazetesi
Diğer gazeteler için tıklayınız

RATING( 24 Haziran 2017 Cumartesi )

# PROGRAM RT SH
AB GRUBU
  • 1SASKIN HIRSIZLAR (Y.S)2.912.74
  • 2BUZ DEVRI 2 ERIME BASLIYOR...2.7811.75
  • 3PROF.DR.NIHAT HATIPOGLU ILE...2.7612.38
  • 4PROF.DR.NIHAT HATIPOGLU ILE...2.7318.51
  • 5SAN ANDREAS FAYI (Y.S)2.2412.36
  • 6RECEP IVEDIK (T.S)2.018.52
  • 7191.968.49
  • 8DUNYA GUZELLERIM1.928.5
  • 9YUNUS EMRE ASKIN YOLCULUGU...1.747.49
  • 10SHOW ANA HABER1.729.56
>tümü için tıklayın
TOTAL
  • 1PROF.DR.NIHAT HATIPOGLU ILE...3.814.67
  • 2BUZ DEVRI 2 ERIME BASLIYOR...3.2611.86
  • 3PROF.DR.NIHAT HATIPOGLU ILE...3.0919.65
  • 4RECEP IVEDIK (T.S)2.7210.17
  • 5SASKIN HIRSIZLAR (Y.S)2.579.64
  • 6CARKIFELEK BAYRAM OZEL2.559.6
  • 7SHOW ANA HABER2.5211.9
  • 8DUNYA GUZELLERIM2.379.38
  • 9FOX ANA HABER HAFTA SONU2.2710.58
  • 10ILK BULUSMA2.228.22
tümü için tıklayın

TİRAJ( 05 Haziran 2017 - 12 Haziran 2017 )

# GAZETE BU HAFTA GEÇEN HAFTA
  • 1HÜRRİYET317.253324.577
  • 2SABAH302.011301.990
  • 3SÖZCÜ286.483290.628
  • 4POSTA257.881257.902
  • 5HABERTÜRK211.669213.917
  • 6PAS FOTOMAÇ137.843139.134
  • 7MİLLİYET132.787131.891
  • 8TÜRKİYE131.081133.293
  • 9TAKVİM123.090119.667
  • 10YENİ ŞAFAK110.669110.454
>tümü için tıklayın

MEDYARADAR FACEBOOK'TA

DİĞER HABERLER
    HAFTANIN FİLMLERİ
    Cine Radar
    Bu hafta ne izlesek diyenlere: 9 yeni film vizyona giriyor!Bu hafta ne izlesek diyenlere: 9 yeni film vizyona giriyor!
    Hafta sonu sinemaya gitmek İsteyenler: 4'ü yerli 8 film vizyonda!Hafta sonu sinemaya gitmek İsteyenler: 4'ü yerli 8 film vizyonda!
    Hafta sonu sinemaya gitmek isteyenler: 5'i yerli 11 film vizyonda!Hafta sonu sinemaya gitmek isteyenler: 5'i yerli 11 film vizyonda!
    Sinemalarda bu hafta: Kolonya Cumhuriyeti güldürmeye geliyor!Sinemalarda bu hafta: Kolonya Cumhuriyeti güldürmeye geliyor!
    Sinemalarda bu hafta hangi filmler var?Sinemalarda bu hafta hangi filmler var?