Aydınlık yazarından gazetesine Türkçe dersi!

Aydınlık gazetesi yazarı Kemal Ateş, bugünkü yazısında kendi gazetesini eleştirdi.

MEDYA GÜNLÜĞÜ

Aydınlık yazarından gazetesine Türkçe dersi!
Geçen haftaki yazısında iki değişiklik yapıldığını söyleyen Kemal Ateş, “Örnek verdiğim bir cümlede hatalı bulduğum‘saptamak’ eylemi yok olmuş. İkinci yayın kazası daha da önemli: ‘Kadar’ anlamına gelen ‘değin’ ile ‘dair, ait, müteallik’ anlamına gelen ‘değgin’ iki ayrı sözcüktür. Benim ‘değgin’ yazdığım sözcük, gazetede ‘değin’ olarak çıkınca, biz Türkçe dersi verirken, ders alacak duruma düştük” diye ekledi.

Kemal Ateş, “Gazetemizde sözdizimi açısından bozuk cümleler görüyorum, kimi yazılar akıp gitmiyor, zor okunuyor” diyerek örnekler verip bunları açıkladı.

İşte Kemal Ateş’in o yazısı:

Baskı sırasında her ne olduysa geçen haftaki yazım sizin karşınıza (ve benim karşıma) iki yerde değişikliğe uğrayarak çıktı. Örnek verdiğim bir cümlede hatalı bulduğum “saptamak” eylemi yok olmuş. İkinci yayın kazası daha da önemli: “Kadar” anlamına gelen “değin” ile “dair, ait, müteallik” anlamına gelen “değgin” iki ayrı sözcüktür. Benim “değgin” yazdığım sözcük, gazetede “değin” olarak çıkınca, biz Türkçe dersi verirken, ders alacak duruma düştük. Bunlar dikkatli Aydınlık okurlarının gözünden kaçmıyor, işi biraz bilenler baskı sırasındaki aksilikleri de kestirebiliyorlar. Değerli arkadaşlarıma ben gene özen, özen, özen diyeceğim. Önümüzde bir kılavuz mutlaka olmalı, bu yetmez, güvenilir sözlükler de olmalı, daha da önemlisi bunlara bakma alışkanlığımız olmalı. Noktalama imleri küçümsenmemeli, hepsi birer sözcük kadar önemlidir. “Şikâyetçi” gibi sözcükler hâlâ gazetemizde düzeltme imi konmadan yazılıyor.

SÖZ ÖBEKLERİ (TAMLAMALAR) YÜKLEME DOĞRU EKLERLE BAĞLANMALI

Gazetemizde sözdizimi açısından bozuk cümleler görüyorum, kimi yazılar akıp gitmiyor, zor okunuyor. Özellikle cümle içindeki söz öbeklerine, yani tamlamalara vb. dikkat edilmeli. Uzun tamlamaları ya da yan yana gelen, birbirine virgülle bağlanan tamlamaları bir yükleme bağlarken, tamlama sonuna gelecek ekler doğru seçilmeli, yükleme (özne - yüklem uygunluğu açısından) doğru bağlanmalı.

“IŞİD üyesi Şahin’in babası, köy muhtarı ve yakın arkadaşlarına ulaştık.” Buradaki yanlışı görmek için kolay bir yöntem: “Şahin’in babası ulaştık” diyemeyiz, “babasına” demeliyiz, yani ad durum eklerinden birini tamlamanın sonuna koymalıyız. Ad durum eklerinde yapılan bu yanlış tasarruf dışında, öğelerin sıralaması da güzel değil, bizce şöyle olmalı: “IŞİD üyesi Şahin’in babasına, yakın akrabalarına ve köy muhtarına ulaştık.”

UZUN TAMLAMALARA BİR DE “VE” EKLENİNCE…

Şu tür cümleleri okumak gerçekten zor, sıkıntılı: “İnşaat, elektrik, makine ve iş güvenliği bilirkişilerinin, yangının başlangıcı ve binayı sarmasına ilişkin görüşlerine yer verilen olay yeri tutanağında bilirkişiler, yangının elektrik panosundaki şalterlerin eskimesi ya da özelliğini kaybetmesi nedeniyle ark oluşmasından çıktığı tespitinde bulundu.” (2.12.2016)

Uzun tamlamalar arasına bir de “ve” girince cümle böyle karışabiliyor: “yangının başlangıcı ve binayı sarmasına ilişkin” yerine “yangının başlangıcına ve binayı sarmasına ilişkin” demeliyiz. Devamında daha kötü cümlelerle sürüp giden bu karışık anlatım, daha yalın, daha akıcı hale getirilebilir. Bu cümle, “İnşaat, elektrik, makine ve iş güvenliği uzmanlarından oluşan bilirkişilerce hazırlanan raporda...” diye başlayarak yeniden yazılmalı.

“Dosyanın önceki savcısı Selim Kiraz soruşturmada önemli ilerlemeler kaydetmiş ve İstanbul Emniyet Müdürlüğüne bir yazı yazarak, fotoğraflar üzerinden yaptığı incelemede olay yerinde görev yapan 3 polisin eşgâlinin tespit edildiğini ve bu kişilerin açık kimliklerini istemişti.” (8.12.2016, s. 3)

Çoğu kimsenin “eşgâl” diye bildiği sözcük aslında “eşkâl”dir. Gene “ve” ile bağlanan iki söz öbeği “istemişti” yüklemine doğru bağlanmıyor. Cümle dikkatlice okunursa, “eşkâlinin tespit edildiğini istemişti” gibi bir anlam çıkıyor. Bu haber şöyle yazılabilir: “Dosyanın önceki savcısı Selim Kiraz İstanbul Emniyet Müdürlüğüne bir yazı yazarak, fotoğraflar üzerinde yapılan inceleme sonucunda olay yerinde görev yapan ve eşkâli belirlenen 3 polisin açık kimliklerini istemişti.”
İçerde’nin senaristi yazıyor, Burcu Biricik başrolde! Aselsan ölümleri bu diziyle aydınlanacak!İçerde’nin senaristi yazıyor, Burcu Biricik başrolde! Aselsan ölümleri bu diziyle aydınlanacak!Aselsan’da son 11 yılda 8 ölüm olayı meydana geldi. Bu...
Hıncal Uluç Oray Eğin'e ateş püskürdü: Amerika'ya gitti Türkiye düşmanı kesildi!Hıncal Uluç Oray Eğin'e ateş püskürdü: Amerika'ya gitti Türkiye düşmanı kesildi!Hıncal Uluç, Oray Eğin'in yerleştiği Amerika'dan Türkiye ve...
ABD'deki davada Hakan Atilla'yla hangi gazeteci konuştu?ABD'deki davada Hakan Atilla'yla hangi gazeteci konuştu?ABD'de Hakan Atilla'nın sanık olarak yargılandığı, Reza...
Günün Gazete Manşetleri 14 Aralık 2017Günün Gazete Manşetleri 14 Aralık 2017
Fatih Altaylı'yı çıldırtan düzeltme talebi: Bu saçmalığa imza atanlarla...Fatih Altaylı'yı çıldırtan düzeltme talebi: Bu saçmalığa imza atanlarla...Habertürk köşe yazarı Fatih Altaylı, tanınmış bir markadan...
Sabah yazarı 'Altın Kelebek'in ardından isyan etti: Sunucu kıtlığına girdik!Sabah yazarı 'Altın Kelebek'in ardından isyan etti: Sunucu kıtlığına girdik!Sabah gazetesi yazarı Ayşe Özyılmazel ödül törenlerinde ve...
Hürriyet'te yayımlanmamıştı; 'Fethullah Gülen' için 'Frankeştayn' dediği yazısını yıllar sonra paylaştı!Hürriyet'te yayımlanmamıştı; 'Gülen' için 'Frankeştayn' dediği yazısını yıllar sonra paylaştı!Gazeteci yazar Özdemir İnce'nin "Tersine Yazılar" adlı...
Ersoy Dede Hürriyet yazarlarını topa tuttu: Yalılarda oturup pahalı şarabınızı yudumlarken...Ersoy Dede Hürriyet yazarlarını topa tuttu: Yalılarda oturup pahalı şarabınızı yudumlarken...Star yazarı Ersoy Dede, hükümete yakın medyanın çok para...
Ertuğrul Özkök sordu: Hanginiz Kadri Gürsel kadar vatanseversiniz?Ertuğrul Özkök sordu: Hanginiz Kadri Gürsel kadar vatanseversiniz?Hürriyet yazarı Ertuğrul Özkök, isim vermeden hükümet...
Gülse Birsel, Hürriyet'teki yazılarına ne zaman başlayacak?Gülse Birsel, Hürriyet'teki yazılarına ne zaman başlayacak?Gülse Birsel, Aile Arasında filminin tanıtım çalışmaları...
Milliyet yazarı açıkladı: beIN Media Grup, hangi yerli dizileri aldı?Milliyet yazarı açıkladı: beIN Media Grup, hangi yerli dizileri aldı?Milliyet Gazetesi yazarı, bugünkü köşe yazısında beIN Media...
Günün Gazete Manşetleri 13 Aralık 2017Günün Gazete Manşetleri 13 Aralık 2017
GÜNÜN GAZETE MANŞETLERİ
  • Hürriyet Gazetesi
  • Sabah Gazetesi
  • Sözcü Gazetesi
  • Milliyet Gazetesi
  • Habertürk Gazetesi
  • Posta Gazetesi
Diğer gazeteler için tıklayınız

RATING( 15 Aralık 2017 Cuma )

# PROGRAM RT SH
AB GRUBU
  • 1ISTANBULLU GELIN8.2418.99
  • 2PAYITAHT ABDULHAMID716.02
  • 3FATIH PORTAKAL ILE FOX ANA...6.2319.65
  • 4ARKA SOKAKLAR5.7313.06
  • 5ISTANBULLU GELIN (OZET)5.5913.99
  • 6ASK VE MAVI3.99.04
  • 7KALP ATISI3.748.47
  • 8AHMET HAKAN'LA KANAL D HABER3.6611.57
  • 9PAYITAHT ABDULHAMID (OZET)3.659.72
  • 10BEYAZ SHOW3.6216.51
>tümü için tıklayın
TOTAL
  • 1ARKA SOKAKLAR9.0819.43
  • 2ASK VE MAVI6.7814.77
  • 3FATIH PORTAKAL ILE FOX ANA...6.1416.49
  • 4ISTANBULLU GELIN5.6312.25
  • 5SEVKAT YERIMDAR5.5112.03
  • 6SEVKAT YERIMDAR (OZET)5.0611.58
  • 7ARKA SOKAKLAR (OZET)4.8611.58
  • 8SHOW ANA HABER4.4712.04
  • 9AHMET HAKAN'LA KANAL D HABER4.3211.61
  • 10SICAK GELISME4.2712.03
tümü için tıklayın

TİRAJ( 13 Kasım 2017 - 20 Kasım 2017 )

# GAZETE BU HAFTA GEÇEN HAFTA
  • 1HÜRRİYET312.464314.387
  • 2SABAH303.177302.615
  • 3SÖZCÜ266.334271.627
  • 4POSTA251.676255.238
  • 5HABERTÜRK208.842207.304
  • 6TÜRKİYE131.327131.023
  • 7MİLLİYET129.679130.072
  • 8PAS FOTOMAÇ126.739124.802
  • 9TAKVİM118.798118.383
  • 10YENİ ŞAFAK110.879111.409
>tümü için tıklayın

MEDYARADAR FACEBOOK'TA

DİĞER HABERLER
    HAFTANIN FİLMLERİ
    Cine Radar
    Hafta sonu sinemaya gitmek isteyenler: 4'ü yerli 8 film vizyonda!Hafta sonu sinemaya gitmek isteyenler: 4'ü yerli 8 film vizyonda!
    Bu hafta 8 film vizyona giriyor!Bu hafta 8 film vizyona giriyor!
    Bu hafta ne izlesek diyenlere: 9 yeni film vizyona giriyor!Bu hafta ne izlesek diyenlere: 9 yeni film vizyona giriyor!
    Bu hafta ne izlesek diyenlere: 8 yeni film vizyona giriyorBu hafta ne izlesek diyenlere: 8 yeni film vizyona giriyor
    Bu hafta ne izlesek diyenlere: 7 yeni film vizyona giriyor!Bu hafta ne izlesek diyenlere: 7 yeni film vizyona giriyor!