Aydınlık yazarından gazetesine Türkçe dersi!

Aydınlık gazetesi yazarı Kemal Ateş, bugünkü yazısında kendi gazetesini eleştirdi.

MEDYA GÜNLÜĞÜ

Aydınlık yazarından gazetesine Türkçe dersi!
Geçen haftaki yazısında iki değişiklik yapıldığını söyleyen Kemal Ateş, “Örnek verdiğim bir cümlede hatalı bulduğum‘saptamak’ eylemi yok olmuş. İkinci yayın kazası daha da önemli: ‘Kadar’ anlamına gelen ‘değin’ ile ‘dair, ait, müteallik’ anlamına gelen ‘değgin’ iki ayrı sözcüktür. Benim ‘değgin’ yazdığım sözcük, gazetede ‘değin’ olarak çıkınca, biz Türkçe dersi verirken, ders alacak duruma düştük” diye ekledi.

Kemal Ateş, “Gazetemizde sözdizimi açısından bozuk cümleler görüyorum, kimi yazılar akıp gitmiyor, zor okunuyor” diyerek örnekler verip bunları açıkladı.

İşte Kemal Ateş’in o yazısı:

Baskı sırasında her ne olduysa geçen haftaki yazım sizin karşınıza (ve benim karşıma) iki yerde değişikliğe uğrayarak çıktı. Örnek verdiğim bir cümlede hatalı bulduğum “saptamak” eylemi yok olmuş. İkinci yayın kazası daha da önemli: “Kadar” anlamına gelen “değin” ile “dair, ait, müteallik” anlamına gelen “değgin” iki ayrı sözcüktür. Benim “değgin” yazdığım sözcük, gazetede “değin” olarak çıkınca, biz Türkçe dersi verirken, ders alacak duruma düştük. Bunlar dikkatli Aydınlık okurlarının gözünden kaçmıyor, işi biraz bilenler baskı sırasındaki aksilikleri de kestirebiliyorlar. Değerli arkadaşlarıma ben gene özen, özen, özen diyeceğim. Önümüzde bir kılavuz mutlaka olmalı, bu yetmez, güvenilir sözlükler de olmalı, daha da önemlisi bunlara bakma alışkanlığımız olmalı. Noktalama imleri küçümsenmemeli, hepsi birer sözcük kadar önemlidir. “Şikâyetçi” gibi sözcükler hâlâ gazetemizde düzeltme imi konmadan yazılıyor.

SÖZ ÖBEKLERİ (TAMLAMALAR) YÜKLEME DOĞRU EKLERLE BAĞLANMALI

Gazetemizde sözdizimi açısından bozuk cümleler görüyorum, kimi yazılar akıp gitmiyor, zor okunuyor. Özellikle cümle içindeki söz öbeklerine, yani tamlamalara vb. dikkat edilmeli. Uzun tamlamaları ya da yan yana gelen, birbirine virgülle bağlanan tamlamaları bir yükleme bağlarken, tamlama sonuna gelecek ekler doğru seçilmeli, yükleme (özne - yüklem uygunluğu açısından) doğru bağlanmalı.

“IŞİD üyesi Şahin’in babası, köy muhtarı ve yakın arkadaşlarına ulaştık.” Buradaki yanlışı görmek için kolay bir yöntem: “Şahin’in babası ulaştık” diyemeyiz, “babasına” demeliyiz, yani ad durum eklerinden birini tamlamanın sonuna koymalıyız. Ad durum eklerinde yapılan bu yanlış tasarruf dışında, öğelerin sıralaması da güzel değil, bizce şöyle olmalı: “IŞİD üyesi Şahin’in babasına, yakın akrabalarına ve köy muhtarına ulaştık.”

UZUN TAMLAMALARA BİR DE “VE” EKLENİNCE…

Şu tür cümleleri okumak gerçekten zor, sıkıntılı: “İnşaat, elektrik, makine ve iş güvenliği bilirkişilerinin, yangının başlangıcı ve binayı sarmasına ilişkin görüşlerine yer verilen olay yeri tutanağında bilirkişiler, yangının elektrik panosundaki şalterlerin eskimesi ya da özelliğini kaybetmesi nedeniyle ark oluşmasından çıktığı tespitinde bulundu.” (2.12.2016)

Uzun tamlamalar arasına bir de “ve” girince cümle böyle karışabiliyor: “yangının başlangıcı ve binayı sarmasına ilişkin” yerine “yangının başlangıcına ve binayı sarmasına ilişkin” demeliyiz. Devamında daha kötü cümlelerle sürüp giden bu karışık anlatım, daha yalın, daha akıcı hale getirilebilir. Bu cümle, “İnşaat, elektrik, makine ve iş güvenliği uzmanlarından oluşan bilirkişilerce hazırlanan raporda...” diye başlayarak yeniden yazılmalı.

“Dosyanın önceki savcısı Selim Kiraz soruşturmada önemli ilerlemeler kaydetmiş ve İstanbul Emniyet Müdürlüğüne bir yazı yazarak, fotoğraflar üzerinden yaptığı incelemede olay yerinde görev yapan 3 polisin eşgâlinin tespit edildiğini ve bu kişilerin açık kimliklerini istemişti.” (8.12.2016, s. 3)

Çoğu kimsenin “eşgâl” diye bildiği sözcük aslında “eşkâl”dir. Gene “ve” ile bağlanan iki söz öbeği “istemişti” yüklemine doğru bağlanmıyor. Cümle dikkatlice okunursa, “eşkâlinin tespit edildiğini istemişti” gibi bir anlam çıkıyor. Bu haber şöyle yazılabilir: “Dosyanın önceki savcısı Selim Kiraz İstanbul Emniyet Müdürlüğüne bir yazı yazarak, fotoğraflar üzerinde yapılan inceleme sonucunda olay yerinde görev yapan ve eşkâli belirlenen 3 polisin açık kimliklerini istemişti.”
Ertuğrul Özkök İbrahim Karagül'ü iğneledi: A330'un sağlam adamı U dönüşü yaptı!Ertuğrul Özkök İbrahim Karagül'ü iğneledi: A330'un sağlam adamı U dönüşü yaptı!Yazısına "A330’daki ‘sağlam adamımız’ neden birden saf...
Hürriyet yazarından Kılıçdaroğlu'na: Bu gerçekle hareket et!Hürriyet yazarından Kılıçdaroğlu'na: Bu gerçekle hareket et!Hürriyet yazarı, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun...
Günün Gazete Manşetleri 18 Ağustos 2017Günün Gazete Manşetleri 18 Ağustos 2017
Etyen Mahçupyan'dan skandal yazı! Sahte röportajı gerçek sandı, analiz yazdı!Etyen Mahçupyan'dan skandal yazı! Sahte röportajı gerçek sandı, analiz yazdı!Karar gazetesi yazarı Etyen Mahçupyan, bir süredir sosyal...
Hıncal Uluç skandal iddiayı köşesine taşıdı: AA para karşılığı marka mı kapatıyor?Hıncal Uluç skandal iddiayı köşesine taşıdı: AA para karşılığı marka mı kapatıyor?Sabah Gazetesi köşe yazarı Hıncal Uluç, Anadolu Ajansı’nın...
Salih Tuna'dan Salih Tuna'dan "transfer" eleştirileri: Erdoğan el atmasaydı rüyanda görürdün!Sabah yazarı Salih Tuna, Beşiktaş, Galatasaray, Fenerbahçe...
Milliyet yazarı yaz dizilerinin karnesini çıkardı! Hangi diziler devam eder?Milliyet yazarı yaz dizilerinin karnesini çıkardı! Hangi diziler devam eder?Milliyet yazarı Sina Koloğlu dizilerin karnesini çıkardı ve...
Ünlülerin tweetleri araştırma konusu oldu! Nispet yapanlar neleri gizliyor?Ünlülerin tweetleri araştırma konusu oldu! Nispet yapanlar neleri gizliyor?Milliyet köşe yazarı Ali Eyüboğlu, ünlülerin sosyal medya...
Ahmet Hakan'dan 'Cübbeli Ahmet' tepkisi: Mideniz kaldıracaksa...Ahmet Hakan'dan 'Cübbeli Ahmet' tepkisi: Mideniz kaldıracaksa...Hürriyet yazarı Ahmet Hakan, kamuoyunda "Cübbeli Ahmet...
Ertuğrul Özkök Cem Küçük'ü böyle ti'ye aldı: Küçük Cem'i MİT'e ben yerleştirdim!Ertuğrul Özkök Cem Küçük'ü böyle ti'ye aldı: Küçük Cem'i MİT'e ben yerleştirdim!Hürriyet gazetesi yazarı Ertuğrul Özkök, Türkiye gazetesi...
Hürriyet yazarı açıkladı: Abdullah Gül'ü en çok ziyaret eden AK Parti'li kim?Hürriyet yazarı açıkladı: Abdullah Gül'ü en çok ziyaret eden AK Parti'li kim?Hürriyet yazarı Deniz Zeyrek, 11. Cumhurbaşkanı Abdullah...
Günün Gazete Manşetleri 17 Ağustos 2017Günün Gazete Manşetleri 17 Ağustos 2017
GÜNÜN GAZETE MANŞETLERİ
  • Hürriyet Gazetesi
  • Sabah Gazetesi
  • Sözcü Gazetesi
  • Milliyet Gazetesi
  • Habertürk Gazetesi
  • Posta Gazetesi
Diğer gazeteler için tıklayınız

RATING( 17 Ağustos 2017 Perşembe )

# PROGRAM RT SH
AB GRUBU
  • 1ATESBOCEGI4.8416.21
  • 2KANATSIZ KUSLAR4.615.39
  • 3GULDUR GULDUR SHOW (TKR)3.1411.04
  • 4SHOW ANA HABER2.5112.44
  • 5ATESBOCEGI (OZET)2.399.51
  • 6KANATSIZ KUSLAR (OZET)2.349.26
  • 7FATIH PORTAKAL ILE FOX ANA...2.2110.87
  • 8GECE HATTI29.25
  • 9COCUKLAR DUYMASIN (TKR)1.966.81
  • 10SINIRSIZLAR (Y.S)1.897.12
>tümü için tıklayın
TOTAL
  • 1KANATSIZ KUSLAR4.8216.39
  • 2ATESBOCEGI4.715.96
  • 3SINIRSIZLAR (Y.S)2.739.89
  • 4ATESBOCEGI (OZET)2.6810.32
  • 5KANATSIZ KUSLAR (OZET)2.619.94
  • 6GULDUR GULDUR SHOW (TKR)2.579.01
  • 7FATIH PORTAKAL ILE FOX ANA...2.311.64
  • 8GECE HATTI2.2410.54
  • 9ATV ANA HABER2.0510.37
  • 10COCUKLAR DUYMASIN (TKR)27.12
tümü için tıklayın

TİRAJ( 31 Temmuz 2017 - 07 Ağustos 2017 )

# GAZETE BU HAFTA GEÇEN HAFTA
  • 1HÜRRİYET316.426318.283
  • 2SABAH302.089302.461
  • 3SÖZCÜ292.724293.900
  • 4POSTA257.107258.350
  • 5HABERTÜRK206.576203.647
  • 6PAS FOTOMAÇ144.928143.931
  • 7MİLLİYET132.320132.088
  • 8TÜRKİYE130.635131.462
  • 9TAKVİM123.754123.947
  • 10YENİ ŞAFAK111.061110.977
>tümü için tıklayın

MEDYARADAR FACEBOOK'TA

DİĞER HABERLER
    HAFTANIN FİLMLERİ
    Cine Radar
    Bu hafta 8 film vizyona giriyor!Bu hafta 8 film vizyona giriyor!
    Bu hafta ne izlesek diyenlere: 9 yeni film vizyona giriyor!Bu hafta ne izlesek diyenlere: 9 yeni film vizyona giriyor!
    Bu hafta ne izlesek diyenlere: 8 yeni film vizyona giriyorBu hafta ne izlesek diyenlere: 8 yeni film vizyona giriyor
    Bu hafta ne izlesek diyenlere: 7 yeni film vizyona giriyor!Bu hafta ne izlesek diyenlere: 7 yeni film vizyona giriyor!
    Bu hafta ne izlesek diyenlere: 9 yeni film vizyona giriyor!Bu hafta ne izlesek diyenlere: 9 yeni film vizyona giriyor!