Aydınlık yazarından gazetesine Türkçe dersi!

Aydınlık gazetesi yazarı Kemal Ateş, bugünkü yazısında kendi gazetesini eleştirdi.

MEDYA GÜNLÜĞÜ

Aydınlık yazarından gazetesine Türkçe dersi!
Geçen haftaki yazısında iki değişiklik yapıldığını söyleyen Kemal Ateş, “Örnek verdiğim bir cümlede hatalı bulduğum‘saptamak’ eylemi yok olmuş. İkinci yayın kazası daha da önemli: ‘Kadar’ anlamına gelen ‘değin’ ile ‘dair, ait, müteallik’ anlamına gelen ‘değgin’ iki ayrı sözcüktür. Benim ‘değgin’ yazdığım sözcük, gazetede ‘değin’ olarak çıkınca, biz Türkçe dersi verirken, ders alacak duruma düştük” diye ekledi.

Kemal Ateş, “Gazetemizde sözdizimi açısından bozuk cümleler görüyorum, kimi yazılar akıp gitmiyor, zor okunuyor” diyerek örnekler verip bunları açıkladı.

İşte Kemal Ateş’in o yazısı:

Baskı sırasında her ne olduysa geçen haftaki yazım sizin karşınıza (ve benim karşıma) iki yerde değişikliğe uğrayarak çıktı. Örnek verdiğim bir cümlede hatalı bulduğum “saptamak” eylemi yok olmuş. İkinci yayın kazası daha da önemli: “Kadar” anlamına gelen “değin” ile “dair, ait, müteallik” anlamına gelen “değgin” iki ayrı sözcüktür. Benim “değgin” yazdığım sözcük, gazetede “değin” olarak çıkınca, biz Türkçe dersi verirken, ders alacak duruma düştük. Bunlar dikkatli Aydınlık okurlarının gözünden kaçmıyor, işi biraz bilenler baskı sırasındaki aksilikleri de kestirebiliyorlar. Değerli arkadaşlarıma ben gene özen, özen, özen diyeceğim. Önümüzde bir kılavuz mutlaka olmalı, bu yetmez, güvenilir sözlükler de olmalı, daha da önemlisi bunlara bakma alışkanlığımız olmalı. Noktalama imleri küçümsenmemeli, hepsi birer sözcük kadar önemlidir. “Şikâyetçi” gibi sözcükler hâlâ gazetemizde düzeltme imi konmadan yazılıyor.

SÖZ ÖBEKLERİ (TAMLAMALAR) YÜKLEME DOĞRU EKLERLE BAĞLANMALI

Gazetemizde sözdizimi açısından bozuk cümleler görüyorum, kimi yazılar akıp gitmiyor, zor okunuyor. Özellikle cümle içindeki söz öbeklerine, yani tamlamalara vb. dikkat edilmeli. Uzun tamlamaları ya da yan yana gelen, birbirine virgülle bağlanan tamlamaları bir yükleme bağlarken, tamlama sonuna gelecek ekler doğru seçilmeli, yükleme (özne - yüklem uygunluğu açısından) doğru bağlanmalı.

“IŞİD üyesi Şahin’in babası, köy muhtarı ve yakın arkadaşlarına ulaştık.” Buradaki yanlışı görmek için kolay bir yöntem: “Şahin’in babası ulaştık” diyemeyiz, “babasına” demeliyiz, yani ad durum eklerinden birini tamlamanın sonuna koymalıyız. Ad durum eklerinde yapılan bu yanlış tasarruf dışında, öğelerin sıralaması da güzel değil, bizce şöyle olmalı: “IŞİD üyesi Şahin’in babasına, yakın akrabalarına ve köy muhtarına ulaştık.”

UZUN TAMLAMALARA BİR DE “VE” EKLENİNCE…

Şu tür cümleleri okumak gerçekten zor, sıkıntılı: “İnşaat, elektrik, makine ve iş güvenliği bilirkişilerinin, yangının başlangıcı ve binayı sarmasına ilişkin görüşlerine yer verilen olay yeri tutanağında bilirkişiler, yangının elektrik panosundaki şalterlerin eskimesi ya da özelliğini kaybetmesi nedeniyle ark oluşmasından çıktığı tespitinde bulundu.” (2.12.2016)

Uzun tamlamalar arasına bir de “ve” girince cümle böyle karışabiliyor: “yangının başlangıcı ve binayı sarmasına ilişkin” yerine “yangının başlangıcına ve binayı sarmasına ilişkin” demeliyiz. Devamında daha kötü cümlelerle sürüp giden bu karışık anlatım, daha yalın, daha akıcı hale getirilebilir. Bu cümle, “İnşaat, elektrik, makine ve iş güvenliği uzmanlarından oluşan bilirkişilerce hazırlanan raporda...” diye başlayarak yeniden yazılmalı.

“Dosyanın önceki savcısı Selim Kiraz soruşturmada önemli ilerlemeler kaydetmiş ve İstanbul Emniyet Müdürlüğüne bir yazı yazarak, fotoğraflar üzerinden yaptığı incelemede olay yerinde görev yapan 3 polisin eşgâlinin tespit edildiğini ve bu kişilerin açık kimliklerini istemişti.” (8.12.2016, s. 3)

Çoğu kimsenin “eşgâl” diye bildiği sözcük aslında “eşkâl”dir. Gene “ve” ile bağlanan iki söz öbeği “istemişti” yüklemine doğru bağlanmıyor. Cümle dikkatlice okunursa, “eşkâlinin tespit edildiğini istemişti” gibi bir anlam çıkıyor. Bu haber şöyle yazılabilir: “Dosyanın önceki savcısı Selim Kiraz İstanbul Emniyet Müdürlüğüne bir yazı yazarak, fotoğraflar üzerinde yapılan inceleme sonucunda olay yerinde görev yapan ve eşkâli belirlenen 3 polisin açık kimliklerini istemişti.”
Mehmet Metiner köşesinden yanıtladı: Mehmet Metiner köşesinden yanıtladı: "Anıtkabir yıkılmalıdır" dedi mi?AKP milletvekili Mehmet Metiner, Star gazetesindeki...
Hıncal Uluç Hıncal Uluç "reklam oyunları"na kızdı, RTÜK'e patladı: Aldığınız maaş haram olsun!Sabah gazetesi yazarı Hıncal Uluç, çok izlenen dizilerin...
Ahmet Hakan takım elbisenin peşinde: Melih Gökçek sözünde durmuyor!Ahmet Hakan takım elbisenin peşinde: Melih Gökçek sözünde durmuyor!Referandumda yüzde 54'ün altında 'evet' çıkarsa Ahmet...
Star başyazarı çok sert çıktı: AKP üç - beş medyatörün lütfu ile mi hayat buldu, reziller!..Ahmet Taşgetiren çok sert çıktı: AKP üç - beş medyatörün lütfu ile mi hayat buldu, reziller!..Star yazarı Ahmet Taşgetiren "nereden geldikleri ve şimdi...
Cem Küçük'ün başlattığı kavgaya Ertuğrul Özkök de daldı: Kavgaya Ertuğrul Özkök de daldı: "Mavi Marmara'cı mı olalım İslamcı mı, yoksa tetikçi mi"Cem Küçük'ün "manyaklar" çıkışından sonra Hürriyet yazarı...
Günün Gazete Manşetleri 27 Nisan 2017Günün Gazete Manşetleri 27 Nisan 2017
Esra Erol her şeyi Ali Eyüboğlu'na anlattı: Alişan Esra Erol'u 5 yılda ikna edebilmiş!Esra Erol her şeyi Ali Eyüboğlu'na anlattı: Alişan Esra Erol'u 5 yılda ikna edebilmiş!Esra Erol, Alişan ile kardeşi Eda Erol'un birlikte...
FETÖ'nün kayıp siyasi ayağına ulaşıldı! İşte FETÖ’den ‘soruşturulan’ ilk bakan!FETÖ'nün kayıp siyasi ayağına ulaşıldı! İşte FETÖ’den ‘soruşturulan’ ilk bakan!Türkiye yazarı Yıldıray Oğur, 23 Nisan'da bakan koltuğuna...
İki ünlü danışmanın 'haber' rekabeti 'dizilere' taşındı!İki ünlü danışmanın 'haber' rekabeti 'dizilere' taşındı!Milliyet yazarı Özay Şendir, ekranlara sık sık konuk olan...
İsimsizler'deki o sahne tartışma yarattı: Kuşçubaşı Eşref kahraman mıydı?İsimsizler'deki o sahne tartışma yarattı: Kuşçubaşı Eşref kahraman mıydı?Milliyet yazarı Sina Koloğlu, Kanal D'de yayımlanan...
Telefon dolandırıcıları bu kez Ertuğrul Özkök'ü hedef aldı! Telefon dolandırıcıları bu kez Ertuğrul Özkök'ü hedef aldı! "Hayatımda ilk defa..."Telefonda tuzağa düşürdükleri kişileri milyonlarca lira...
Abdulkadir Selvi yazdı: Sincar operasyonu gecesi Genelkurmay'da neler yaşandı?Abdulkadir Selvi yazdı: Sincar operasyonu gecesi Genelkurmay'da neler yaşandı?Hürriyet yazarı Abdulkadir Selvi, Türk Silahlı...
GÜNÜN GAZETE MANŞETLERİ
  • Hürriyet Gazetesi
  • Sabah Gazetesi
  • Sözcü Gazetesi
  • Milliyet Gazetesi
  • Habertürk Gazetesi
  • Posta Gazetesi
Diğer gazeteler için tıklayınız

RATING( 27 Nisan 2017 Perşembe )

# PROGRAM RT SH
AB GRUBU
  • 1VATANIM SENSIN8.7420.82
  • 2SURVIVOR7.7317.87
  • 3CESUR VE GUZEL6.4415.49
  • 4VATANIM SENSIN (OZET)3.913.21
  • 5SURVIVOR OZET3.7512.02
  • 6FATIH PORTAKAL ILE FOX ANA...3.6514.97
  • 7MUGE ANLI ILE TATLI SERT3.4527.41
  • 8CESUR VE GUZEL (OZET)3.4211.33
  • 9GULDUR GULDUR SHOW (TKR)3.268.06
  • 10ADINI SEN KOY314.91
>tümü için tıklayın
TOTAL
  • 1SURVIVOR6.4314.74
  • 2VATANIM SENSIN6.1414.31
  • 3COBAN YILDIZI5.5913.49
  • 4MUGE ANLI ILE TATLI SERT5.0330.98
  • 5CESUR VE GUZEL4.3110.19
  • 6FATIH PORTAKAL ILE FOX ANA...3.9313.89
  • 7SHOW ANA HABER3.6613.18
  • 8SURVIVOR OZET3.5610.09
  • 9ATV ANA HABER3.311.64
  • 10COBAN YILDIZI (OZET)3.288.55
tümü için tıklayın

TİRAJ( 17 Nisan 2017 - 24 Nisan 2017 )

# GAZETE BU HAFTA GEÇEN HAFTA
  • 1HÜRRİYET326.839324.075
  • 2SABAH314.974314.521
  • 3SÖZCÜ300.038290.209
  • 4POSTA260.248266.799
  • 5HABERTÜRK203.533202.760
  • 6PAS FOTOMAÇ142.354137.329
  • 7TÜRKİYE135.962134.801
  • 8MİLLİYET133.846133.616
  • 9TAKVİM122.006120.602
  • 10YENİ ŞAFAK113.055113.629
>tümü için tıklayın

MEDYARADAR FACEBOOK'TA

DİĞER HABERLER
    HAFTANIN FİLMLERİ
    Cine Radar
    Sinemalarda bu hafta: Kolonya Cumhuriyeti güldürmeye geliyor!Sinemalarda bu hafta: Kolonya Cumhuriyeti güldürmeye geliyor!
    Sinemalarda bu hafta hangi filmler var?Sinemalarda bu hafta hangi filmler var?
    Bu hafta 8 film vizyona girecek!Bu hafta 8 film vizyona girecek!
    Bu hafta sinemalarda bizi hangi filmler bekliyor?Bu hafta sinemalarda bizi hangi filmler bekliyor?
    Sinemalarda bu hafta hangi filmler var?Sinemalarda bu hafta hangi filmler var?